Skip to content

Wilders’ nepfototweet: een kwaadaardige campagnestunt

Ik wil graag even terugblikken op het schijnbaar pietluttige nepfoto-incident van Wilders en Pechtold. Eerstgenoemde plaatste op 6 februari deze tweet. Onderaan de tweet staat een foto van een islamistenprotest in Londen tegen Wilders’ film Fitna, waar het hoofd van Alexander Pechtold in is geplaatst. De vervalsing staat al sinds 2009 op Dumpert.

Pechtold protesteerde tegen de tweet met een Facebookbericht. Hij schreef:

Vandaag stuurde Geert Wilders een afbeelding de wereld in waarin hij mij neerzet als terroristenvriend. Een gephotoshopt beeld. Uiteraard. Vaak kan ik wel lachen om mensen die creatief zijn met plaatjes op internet. Maar deze keer niet. Niet omdat ik er zelf niet tegen zou kunnen, ik ben niet van suiker. Maar omdat het mensen op verkeerde ideeën kan brengen. Dat blijkt inmiddels wel in m’n twittertimeline. Wilders hitst zo dus z’n aanhang op.

Ik vind dit een redelijke reactie, ongeveer net zo redelijk als de aanval op Pechtold die volgde onredelijk was. Hem werd kleinzerigheid verweten, hypocrisie en aandachttrekkerij, bij monde van meerdere politici en opiniemakers, waaronder Geert Wilders zelf. Allemaal onterecht, zoals ik nu zal onderbouwen.

Eerst en vooral moest Pechtold een dikkere huid kweken, tegen een geintje kunnen, leren relativeren, aldus Henk Krol en Joram van Klaveren voor de camera van GeenStijl, hiermee tonend hoe ruimdenkend ze zijn wat betreft de brutale humor van de aanvoerder der peilingen. Hetzelfde punt wordt impliciet gemaakt door Paul Steenhuis van de NRC, die de afbeelding een ‘spotprent’ noemt.

Maar ís het een spotprent? Wat spotprenten en andere satire onderscheidt van smaad en laster is dat ze onmiskenbaar fictioneel zijn, van zichzelf of door hoe ze worden gepresenteerd. De foto op zich is te knap bewerkt om direct door de mand te vallen. Dit betekent dat de context cruciaal is. Wat schrijft Wilders precies in zijn tweet? Laten we kijken.

D66 wil Amsterdam afsplitsen als de verkiezingsuitslag tegenvalt.

Deze zin verwijst naar een uitspraak van de Amsterdamse wethouder Kukenheim. Zij verwoordde hiermee niet een officieel D66-standpunt. Wilders had dus beter kunnen typen: ‘Kukenheim wil Amsterdam afsplitsen…’ Maar hij kiest ervoor te overdrijven. Niet de eerste keer in zijn loopbaan, trouwens. De volgende zin luidt:

Pechtold demonstreert met Hamas-terroristen.

Hiermee bedoelt Wilders de demonstratie Holland against Hate van vijf dagen eerder. Pechtold was hier aanwezig, maar ook Amin Abou Rashed, die banden heeft met Hamas. Daarmee is hij niet automatisch een ‘Hamas-terrorist’ in de zin van: iemand die aanslagen pleegt, en al helemaal geen ‘Hamas-kopstuk’, wat GeenStijl-hoofdredacteur Marck Burema alias Pritt Stift ervan maakt. De demonstratie was ook geen Hamasdemonstratie, maar een algemeen protest tegen het inreisverbod van Donald Trump, georganiseerd door enkele medewerkers van de PvdA. De menigte was bovendien zo groot dat het heel goed mogelijk is dat Pechtold Rashed niet heeft gezien. ‘Demonstreren met Hamas-terroristen’ (meervoud ook nog) is dus een enorme overdrijving, op of net over de grens van liegen.

Dan stelt Wilders de vraag:

Is dit de volgende stap?

Of Geert Wilders in deze tweet aangeeft dat de foto nep is, hangt helemaal af van waar die vraag op slaat.

Als de vraag de foto betreft, dan is de foto een angstbeeld en dus fictie. Wilders vreest dat Pechtold binnenkort zal gaan demonstreren voor invoering van de sharia. Deze angst is zo irreëel dat ik ernstig betwijfel of Wilders hem echt heeft. Ik vermoed dat hij Pechtold gewoon in een zo kwaad mogelijk daglicht wil stellen met de foto, wat in combinatie met de overdreven beschuldiging aangaande ‘Hamas-terroristen’ neerkomt op smaad. En als Wilders werkelijk bang is dat Pechtold een islamist wordt, is de foto geen spotprent, maar een serieuze waarschuwing. In beide gevallen is er geen sprake van satire.

En dan is er een nog gevaarlijkere mogelijkheid: de vraag kan, in plaats van de foto, de zinnen erboven betreffen. Is de afsplitsing van Amsterdam de volgende stap? Is demonstreren met Hamas de volgende stap? En de foto kan in dat geval, mits vluchtig bekeken, gezien worden als een foto genomen bij de gewraakte demonstratie, een onbewerkte foto van Pechtold tussen de ‘Hamas-terroristen’. Zo bekeken is de afbeelding lasterlijk. Natuurlijk, als je goed kijkt, zie je twee Britse agenten staan, wat het onaannemelijk maakt dat de foto in Nederland is genomen. Maar hoe grondig bekijk je een tweet? Wilders heeft ruim 770.000 volgers op Twitter. Zelfs als het misverstand maar in één promille van de gevallen ontstaat, is het nog steeds gevaarlijk voor Pechtold, die in zijn verklaring schrijft dat hij al een doodsbedreiging ontving van een PVV’er vóórdat deze tweet was geplaatst.

Er is, kortom, een mogelijkheid de foto voor echt aan te zien en dat is bij zo’n zware beschuldiging heel kwalijk. De foto kan niet afgedaan worden als een spotprent. De tweet als geheel is zeker misleidend, mogelijk smadelijk en misschien lasterlijk.

Pechtold benadrukt dit in zijn Facebookbericht en tegen Tom Staal van GeenStijl, die hem vraagt waarom hij dan geen aangifte doet. De implicatie hiervan is: als het Pechtold niet om publiciteit zou gaan maar om het corrigeren van Wilders, dan zou hij naar de politie gaan. Pechtold moet óf naar het zwaarste middel grijpen óf zijn mond houden. Anders is hij verdacht. Onzin. En als Pechtold had gedaan wat Staal hem adviseert, dan had Wilders misbaar gemaakt over de aangifte en had Pechtold alle verwijten gekregen die hij nu krijgt, keer tien.

Naast overgevoeligheid, beschuldigen Wilders en GeenStijl Pechtold van hypocrisie. Pechtold heeft Wilders namelijk in 2013 met klem verzocht afstand te nemen van extreemrechtse elementen op een PVV-bijeenkomst. Áls hiermee al hypocrisie is aangetoond, dan is het de hypocrisie van Pechtold die vindt dat Wilders zich expliciet moet distantiëren van een groep als Voorpost, terwijl hij zich niet expliciet distantieert van Amin Abou Rashed. Pechtolds bezwaar tegen de tweet van Wilders zou pas hypocriet zijn, als hij zelf ooit een nepfoto van Wilders tussen de neonazi’s had getwitterd, of een equivalent daarvan. En dat heeft Pechtold bij mijn weten nooit gedaan. Ook het hypocrisieverwijt is dus onterecht.

Afgezien daarvan vind ik de vergelijking tussen de PVV-bijeenkomst en Holland against Hate een scheve vergelijking. Wilders spreekt in zijn recente interview met Rick Nieman over ‘twee verkeerde mensen achterin’ bij zijn bijeenkomst, maar de foto’s zijn het daar niet mee eens. De antifascistische onderzoeksgroep Kafka noemde de personen op de foto’s bij naam en stelde: ‘Van elke extreemrechtse partij of organisatie die momenteel actief is in Nederland, van extremistische nationalisten tot radicale neonazi’s, was de aanhang aanwezig.’  De prinsenvlag, die duidelijk getoond werd door Voorpost, is veel sterker verbonden aan extreemrechts Nederland dan de Palestijnse vlag, gedragen door de entourage van Amin Abou Rashed, verbonden is aan Hamas. Bovendien draagt de organisator van een bijeenkomst meer verantwoordelijkheid voor wie zich daar manifesteren dan een willekeurige aanwezige. Een kanttekening hierbij is wel dat Hamas een gewelddadigere organisatie is dan al deze extreemrechtse groeperingen bij elkaar.

Ten slotte opperen Jacques Monasch en Tom Staal dat Pechtold alleen maar publiekelijk heeft gereageerd — en dus niet stilletjes aangifte heeft gedaan — omdat het campagnetijd is en hij op deze manier in de media komt. Dat vind ík hypocriet. Als Pechtold bezig is met PR, dan geldt dat evenzeer voor Monasch, Krol en Van Klaveren, die zich via GeenStijl aanvlijen tegen de PVV door niet op te komen voor hun collega. Het geldt evenzeer voor Staal, die het conflict aangrijpt voor één van zijn meesmuilende, kinderachtige, vooringenomen items. En het geldt dubbel voor Geert Wilders, wiens tweet niets anders is dan een kwaadaardige campagnestunt ten koste van de reputatie en de veiligheid van Alexander Pechtold. Wilders’ vorm van satire is nepsatire: wie verontwaardigd reageert, heeft geen gevoel voor humor, maar wie het zogenaamde grapje in alle ernst beaamt, wordt niet teruggefloten.

Inevitable

To Russell Brand a nuclear attack is just a really loud wake-up call.

Sources: Trump. Right. Okay, the world’s gone nuts: Russell Brand The Trews (E372) (2016); Hans Rosling’s 200 Countries, 200 Years, 4 Minutes (BBC, 2010); Paxman vs Russell Brand (BBC Newsnight, 2013); A supporters of Sen. Bernie Sanders, I-Vt., listens during a rally in Philadelphia, Tuesday, July 26, 2016, during the second day of the Democratic National Convention (Associated Press/John Minchillo); ‘Let it be an arms race’: Donald Trump appears to double down on nuclear expansion (The Guardian, 2017); Trump and nuclear proliferation: ‘The importance of this issue to our security is clear’ (The Guardian, 2016).

Wildernis

waarschuwing-massasterfte-herten-oostvaardersplassen

Bron: nu.nl

Vandaag las ik een artikel in NRC Weekend over de Oostvaardersplassen getiteld Wat te doen met de grote grazers?. Zondag met Lubach mengde zich vorige zomer in de terugkerende discussie over het gebied. Waarom komen we hier steeds niet uit? Omdat het belangrijkste punt van onenigheid, zoals zo vaak, de definitie is van datgene waar men het over heeft, in dit geval natuur.

De eenvoudigste en dus beste definitie van natuur is: alles. Voor wie moeite heeft dit te bevatten, heb ik het volgende gedachte-experiment verzonnen. Stel je de aarde voor in de tijd dat er nog geen mensen bestonden. Je zult het met me eens zijn dat toen alles natuur was. Stel je nu voor dat de toevallige evolutie van een uitzonderlijk intelligente primaat in Afrika helemaal niets aan dit feit verandert. Nu begrijp je waarom alles nog steeds natuur is.

Als iedereen deze glasheldere definitie van natuur aan zou hangen, zou de discussie over de Oostvaardersplassen gewoon kunnen gaan over hoe we willen dat de Oostvaardersplassen eruitzien. Nu gaat de discussie over de vraag in hoeverre de Oostvaardersplassen een natuurgebied zijn, wat leidt tot vermoeiende uitspraken als: ‘Er staat een hek omheen, dus het is geen natuurgebied,’ en: ‘Het is wel een natuurgebied, want Staatsbosheer bepaalt enkel de randvoorwaarden.’ De deelnemers aan de discussie hanteren verschillende definities van natuur, die allemaal gebaseerd zijn op de betrekkelijke afwezigheid van menselijke invloed. Te veel menselijke invloed is funest voor de natuur, daarover zijn ze het eens. Maar wat is nou te veel?

Zelfs wanneer ik de querulanten tegemoetkom en natuur definieer als: dat wat niet door mensen gemaakt is, kan ik de natuur onmogelijk voor me zien als iets wat zich heel makkelijk om zeep laat helpen. Er hoeft maar een paar maanden geen gemeentewagen over de stoep te rijden en ‘dat wat niet door mensen gemaakt is’ komt al tussen de tegels omhoog! Om dat soort natuur een kans te geven, is geen uitgebalanceerd beleid nodig. Even niet opletten is voldoende.

Dit doet me denken aan die mop over de boer en de priester die samen over het land wandelen. Eerst lopen ze langs het hoge graan, dat prachtig wuift in de wind. De boer zegt: ‘Dat wordt een goede oogst,’ en de priester antwoordt: ‘Met hulp van God natuurlijk.’ Dan lopen ze langs het weiland, waar de koeien tevreden staan te grazen. De boer zegt: ‘Er zijn er zeventien drachtig,’ en de priester antwoordt: ‘Met hulp van God natuurlijk.’ Tenslotte lopen ze langs een modderpoel met paardenbloemen en brandnetels eromheen. De priester zegt: ‘Wat is dit nou voor een smerige bende?’ en de boer antwoordt: ‘Hier heb ik het God alleen op laten lossen.’

Het is duidelijk: met natuur bedoelt men in dit geval niet álles wat niet door mensen gemaakt is; men bedoelt uitsluitend datgene wat niet door mensen gemaakt is en toch mooi. Lelijke natuur, zoals een modderpoel, ontstaat in een mum van tijd. Mooie natuur, zoals een oerwoud, doet er eeuwen over om uit zichzelf te ontstaan. Voor mooie natuur in korte tijd is menselijke bemoeienis noodzakelijk, wat maakt dat het resultaat geen natuur is volgens de gangbare definitie. Eigenlijk was dit in de Oostvaardersplassen van meet af aan het geval, omdat het gebied door de Dienst Zuiderzeewerken is ingepolderd. Als het aan de natuur van de afgelopen veertig jaar had gelegen waren de Oostvaardersplassen nog steeds het Oostvaardersdiep geweest. Kortom, wie mooie natuur uit zichzelf wil laten ontstaan, moet er allereerst rekening mee houden dat hij het hoogtepunt zelf niet meer zal meemaken.

Het tweede feit waar de natuurliefhebber vrede mee moet krijgen is dat de manier waarop mooie natuur ontstaat en zichzelf in stand houdt vaak helemaal niet mooi is. Voedseltekort, bijvoorbeeld, is één van de motoren van natuurlijke selectie. Overal in de natuur, zelfs in het oerwoud, heerst voedseltekort. Zo ook in de Oostvaardersplassen, waar de winter jaarlijks voor een flink deel van de grote grazers, die hier enkele decennia geleden zijn uitgezet, de dood betekent. Van uitsterven is overigens geen sprake, want per saldo groeien de kuddes nog steeds.

Sommige critici vinden de wintersterfte onnatuurlijk, omdat die het gevolg zou zijn van de omheining van het in hun ogen overbevolkte gebied, die verhindert dat de dieren wegtrekken op zoek naar voedsel. De commissie Gabor, in 2010 speciaal aangesteld om de situatie in het gebied te beoordelen, stelde dat de relatief kale Oostvaardersplassen zo snel mogelijk verbonden moesten worden met omringende, meer bosrijke gebieden, zodat de grote grazers daar beschutting konden vinden in de wintermaanden.

Maar het probleem is niet dat het gebied begrensd is. Elk natuurgebied is begrensd, als het niet door een hek is, dan door een rivier, een zee, een bergketen of — uiteindelijk — de dampkring. Het probleem is ook niet dat er te veel dieren zijn. Milieukundige Tom Bade zei het goed in het programma Vroege Vogels: Er zijn nooit te veel dieren, want overtollige dieren gaan vanzelf dood. En dat de Oostvaardersplassen niet bosrijk zijn, komt door de grazers. Ze zijn nota bene geïntroduceerd om het gebied open te houden. Bij grote, galopperende kuddes hóórt een kaalgevreten landschap zonder beschutting en alle ellende die dat met zich meebrengt.

Honderden uitgehongerde paarden, herten en runderen zijn niet de Hof van Eden die langsfietsende levensgenieters graag willen zien, maar de bewering dat de genadeloze winters in de Oostvaardersplassen onnatuurlijk zijn, berust op een reusachtige misvatting. We zien juist de natuur aan het werk! De natuur doet niet aan bijstandsmerries. Hier gelden altijd op=op en vol=vol.

Het probleem dat men eigenlijk signaleert, maar weigert te erkennen, is de vermoedelijke reden waarom onze soort ooit is begonnen zichzelf van de natuur te onderscheiden, namelijk dat de natuur niet humaan is. Veel mensen die zeggen liefde te voelen voor de natuur als geheel, voelen alleen liefde voor sommige dieren. Dat is heel begrijpelijk. Dieren geven af en toe nog wat liefde terug, maar de natuur als geheel is harteloos. Als je hongerige paarden een verschrikking vindt, ben je geen natuurliefhebber maar een paardenliefhebber. Probeer eens een manege of een kinderboerderij en laat de natuur voor wat ze is.

We kunnen nu afspreken dat de Oostvaardersplassen, door onze aanzienlijke rol in hun totstandkoming, geen echte natuur zijn, maar dat langzaam steeds meer zullen worden, als we maar van het gebied afblijven. We kunnen ook afspreken dat de Oostvaardersplassen wel echte natuur zijn, maar dat we echte natuur zo dicht in de buurt niet gezellig vinden. Of we kunnen accepteren dat alles natuur is, zelfs de producten van homo sapiens sapiens. Immers, een beverdam en een kerncentrale zijn beide dierlijke bouwsels. Als de eerste natuurlijk is, moet de tweede dat ook zijn.

Multimediaal spektakel

Het blinde wantrouwen van Jan Roos en GeenStijl; trap er niet in mensen.

Bronnen: VideoColumn – Jan Roos trapt er niet in; VNL-lijsttrekker Jan Roos: ‘Wij zijn een partij met kloten’; GeenPeilTV: Brexit tourdag 3; Nigel Farage: I admire Vladimir Putin; Gas fitter insists Jo Cox ‘killer’ DID shout ‘Britain first’ as he shot the MP; Thomas Mair met Britain-First-spandoek; Thomas Mair brengt de hitlergroet; Jo Cox murder suspect tells court his name is ‘death to traitors, freedom for Britain’; Ramadan: Moslim schiet 50 homo’s dood in Florida; Het Hufter Manifest; Pim Fortuyn en Marcel van Dam in Het lagerhuis op 15 februari 1997; Pim Fortuyn bij Jensen op 22 maart 2002; Jan Roos I Interviewserie Stemmen of Slikken; Jan Roos met matrozenpet; EUSSR op GeenStijl; De Speld; Live. Haagse populisten bakkeleien over #Brexit; NPO Politiek; De Europese Unie is haar eigen grootste vijand; Kandidatenlijst: 5 redenen om geen D66 te stemmen; Tweet van Marck Burema op 4 november 2014; Stoornis; VideoColumn – Jan Roos gaat dagje naar De Efteling; Jo Cox met vlag op bootje; Jo Cox voert campagne; VideoColumn – Jan Roos over de druiloren van DENK; GSTV. Jan Roos krijgt van DENK een klacht aan z’n broek; GeenPeilTV. Tweede Kamer feliciteert Jan Roos; Orlando Nightclub Shooting: Mass Casualties After Gunman Opens Fire in Gay Club; GeenPeilTV. UK VOTES FOR #BREXIT; Nigel Farage wants second referendum if Remain campaign scrapes narrow win; Nederlander is tegen Nexit, maar weet weinig van EU; Fight Club (Fox 2000 Pictures, 1999); Donald Trump VICTORY SPEECH | Full Speech as President Elect of the United States.

Help!

De snijtafel is een tijdje gefaciliteerd door de VPRO en de Correspondent, maar gaat nu zelfstandig verder als project van Stichting Cultuurbord. Om rendabel te worden, organiseren we premières (waarvan de eerste, op 24 september in de Venue, een groot succes was). Op deze premières vertonen we de nieuwste aflevering van De snijtafel, voordat deze op YouTube verschijnt. Na vertoon van de aflevering, is er een nagesprek/debat tussen de makers van de video en gastsprekers met (wellicht meer) kennis van het onderwerp van de aflevering. Ook kan het publiek zich in dit gesprek mengen en vragen stellen. Deze premières leveren wel geld op, maar niet genoeg om in het levensonderhoud van De snijtafel te voorzien. Cultuurbord probeert ook fondsen te werven voor het project, maar het liefst zouden we draaien op de kijkers.

Op dit moment genereert het programma zelf geen inkomsten. Dit is op termijn een bedreiging voor het (regelmatig) verschijnen van De snijtafel. Daarom hopen we dat kijkers bereid zijn een maandelijkse bijdrage te leveren om De snijtafel overeind te houden. Dit hoeft niet veel te zijn. Als elke YouTube-abonnee maandelijks 20 cent doneert, zijn we uit de brand. In plaats van maandelijks doneren, mag een eenmalige donatie natuurlijk ook. Alle giften zijn welkom. Donaties zijn fiscaal aftrekbaar, omdat het gaat om een maatschappelijk, cultureel project en er geen sprake is van een tegenprestatie. Stichting Cultuurbord ziet erop toe dat verkregen gelden doelmatig en rechtmatig worden besteed. Wij bedanken u bij voorbaat en hopen u snel te kunnen verblijden met een nieuwe video. Wie weet kunnen we u persoonlijk bedanken bij de volgende première. Stort op onderstaand rekeningnummer en steun De snijtafel:

NL72 TRIO 0391 1669 56

t.n.v. Stichting Cultuurbord o.v.v. Snijtafel

Heeft u vragen over uw donatie? U kunt ons bereiken via info@desnijtafel.nl, onze website of een berichtje achterlaten op onze Facebookpagina of ons aanvliegen op Twitter. We geven u graag meer informatie.

Unieke achtergrondinformatie

Trek je Gouden Toga aan en kom belangen verstrengelen bij advocatenkantoor Pels Rijcken!

Bronnen: Foto van het Pels Rijcken-kantoor; werkenbijpelsrijcken.nl ; Publieke en private sector; Nieuwe ‘Jonge Meesters’-campagne persifleert de Nachtwacht; Pels Rijcken wint Gouden Toga; Het aanreiken van een brief in een voorhuis (Pieter de Hooch, 1670); Werken voor de landsadvocaat; Het Joodse bruidje (Rembrandt van Rijn, 1665-1669); Meewerken aan de actualiteit; Persoonlijke ontwikkeling; The Devil’s Advocate (Warner Bros., 1997); Foto van Kluwer Collegebundel; De staalmeesters (Rembrandt van Rijn, 1662); Masterclass; Foto van Pels Rijcken-medewerkers met de Gouden Toga; mr. Z 2015, de masterclass van Pels Rijcken; The Departed (Warner Bros., 2006); Artikel 25 uit het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering; Advocaten mogen reclame maken.