Help ons voortbestaan door te doneren: https://desnijtafel.nl
Als je niet kunt doneren: likes, subscribes (met belletje) en comments op Youtube en recensies op iTunes en Spotify zijn gratis en helpen ook.
Het is Pieter Omtzigts favoriete toneelstuk: De Grondwet, uiteraard opgesteld door Johan Rudolf Thorbecke in 1848. Nou ja, er staat 1815 boven en hij stamt eigenlijk uit 1798, maar sinds 1848 staat hij echt als een huis. Een huis waarin slavernij legaal was trouwens. Gelukkig is de slavernij in 1863 afgeschaft (of 1873?) en en nu danken wij allemaal onze vrijheid aan dit document. Rechters mogen er niet aan toetsen en het is ondergeschikt aan een heleboel verdragen, maar de tekst is fantastisch. Toch? Met Ewout Jansen & Kasper C. Jansen.
In deel 17: Het recht op een eerlijk proces bij een onafhankelijke en onpartijdige rechter is een belangrijk en goed geformuleerd grondrecht in de Grondwet (dat vrij recent is overgenomen uit het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, waar het, ook voor Nederland, al decennia van kracht was). Formeel – en logischerwijs – is er geen inbreuk toegestaan op dit recht, maar de toelichting wijst ons er fijntjes op dat een oneerlijk proces altijd nog mogelijk is onder het mom van ‘redelijke uitleg’ van de wettekst. Verder vragen we ons af hoe de traditionele dubbelrollen van de Koning en de Raad van State níet in strijd kunnen zijn met dit artikel. Lid 2 van artikel 17 geeft recht op toegang tot de rechter, maar houdt de mogelijkheid open deze toegang vrijwillig op te geven in bijvoorbeeld een afgrijselijk arbeidscontract.
Bronnen: Omtzigt: respect voor Grondwet is keiharde ondergrens en daar houden wij ons aan vast (Natalie Righton in de Volkskrant, 13-12-2023, https://www.volkskrant.nl/politiek/omtzigt-respect-voor-grondwet-is-keiharde-ondergrens-en-daar-houden-wij-ons-aan-vast~bc1b0ccc/); Ronald Plasterk: D66 grootste bedreiging van ons democratisch bestel, het huis van Thorbecke (Ronald Plasterk in De Telegraaf, 19-2-2026, https://www.telegraaf.nl/opinie/ronald-plasterk-d66-grootste-bedreiging-van-ons-democratisch-bestel-het-huis-van-thorbecke/133305722.html ); Maarten van Rossem legt de Grondwet uit: ‘Overheid houdt zich er helemaal niet aan’ (Maarten van Rossem, 2023, https://www.youtube.com/watch?v=Ya3AqWMF8-c&t=737s ); De Grondwet (https://wetten.overheid.nl/BWBR0001840/2023-02-22 ); Ontwikkeling van artikel 17 (https://www.denederlandsegrondwet.nl/artikel/2022/17-ius-de-non-evocando-wettelijke-toekenning-rechter ); Grondwet van 2022/2023: borging rechtsstaat, getrapt stemrecht niet-ingezetenen Eerste Kamer en uitbreiding non-discriminatiegronden (https://www.denederlandsegrondwet.nl/indeling/2022/grondwet-van-20222023-borging-rechtsstaat-getrapt-stemrecht-niet-ingezetenen-eerste ); Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (https://www.echr.coe.int/documents/d/echr/convention_ENG ); Rechtbank Rotterdam gijzelt NOS-journalist wegens bronbescherming (24-10-2019, https://nos.nl/artikel/2307463-rechtbank-rotterdam-gijzelt-nos-journalist-wegens-bronbescherming ); Tekst & Commentaar Grondwet en Statuut (P.P.T. Bovend’eert, J.L.W. Broeksteeg, D.E. Bunschoten, J.W.A. Fleuren, H.G. Hoogers, 29-6-2023 ); Zowel Staat als Koning gedagvaard (https://republiek.org/articles/zowel-staat-als-koning-gedagvaard ); Vorderingen van Republiek (voorheen het Republikeins genootschap) en De Republikein slagen niet (8-3-2023, https://www.rechtspraak.nl/organisatie-en-contact/organisatie/rechtbanken/rechtbank-den-haag/nieuws/republiek ); Vonnis van de rechtbank Den Haag op 15-6-2022; Aanwijzing 4.5 Aanhef van een wet (https://www.kcbr.nl/ontwikkelen-beleid-en-regelgeving/aanwijzingen-voor-de-regelgeving/hoofdstuk-4-algemene-bestanddelen-van-regelingen-41-453/ss-42-aanhef-45-410/aanwijzing-45-aanhef-van-een-wet ); Hoe verloopt een bestuursrechtelijke procedure? (https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/rechtspraak-en-geschiloplossing/vraag-en-antwoord/hoe-verloopt-een-bestuursrechtelijke-procedure ); Wikipedia over de Raaf van State (https://nl.wikipedia.org/wiki/Raad_van_State_(Nederland) ); Binnengeleiding Amalia in Raad van State (https://vimeo.com/655257114/a68388c4a0 ); Prinses van Oranje (https://www.raadvanstate.nl/prinses-van-oranje/ ); Vraag en antwoord bij binnengeleiding Prinses Máxima (https://www.raadvanstate.nl/@8077/vraag-en-antwoord/ ); Wat doet de Koning nog in onze rechtspraak? (Ewout Jansen in NRC, 22-3-2023, https://www.nrc.nl/nieuws/2023/03/22/wat-doet-de-koning-nog-in-onze-rechtspraak-a4160146 ); Welke uitspraken heeft de rechter gedaan over schendingen van de persoonlijke levenssfeer van leden van het Koninklijk Huis? (https://web.archive.org/web/20260107174432/https://www.koninklijkhuis.nl/onderwerpen/vragen-en-antwoorden/vraag-en-antwoord/welke-uitspraken-heeft-de-rechter-gedaan-over-schendingen-van-de-persoonlijke-levenssfeer-van-leden-van-het-koninklijk-huis ); ECLI:NL:RBAMS:2014:3806 (https://uitspraken.rechtspraak.nl/details?id=ECLI:NL:RBAMS:2014:3806 ); Toespraak van vice-president Thom de Graaf tijdens de buitengewone vergadering van de Raad van State ter gelegenheid van de binnengeleiding van de Prinses van Oranje in de Raad van State op 8 december 2021 (https://www.raadvanstate.nl/publicaties/toespraken-vice-president/binnengeleiding-prinses-van-oranje/ ); Wikipedia over trias politica (https://nl.wikipedia.org/wiki/Trias_politica ); CASE OF KLEYN AND OTHERS v. THE NETHERLANDS (Europees Hof voor de Rechten van de Mens, 6-5-2023, https://hudoc.echr.coe.int/eng#{%22itemid%22:[%22001-61077%22]} ); Gros Turkse hoge rechters krijgt ontslag (1-7-2016, https://nos.nl/artikel/2114746-gros-turkse-hoge-rechters-krijgt-ontslag ); Putin Appoints New Prosecutor General as Krasnov Confirmed as Supreme Court Chief (24-9-2025, https://www.themoscowtimes.com/2025/09/24/putin-appoints-new-prosecutor-general-as-krasnov-confirmed-as-supreme-court-chief-a90611 ); Al-Jazeera-interview met Nederlander over COVID-cijfers (2020); The composition of the National Judicial Service Commission in the present
case did not satisfy the Convention requirements of independence and
impartiality (Europees Hof voor de Rechten van de Mens, 21-2-2023, https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&opi=89978449&url=https://hudoc.echr.coe.int/app/conversion/pdf/%3Flibrary%3DECHR%26id%3D003-7575472-10413483%26filename%3DJudgment%2520Catana%2520v.%2520the%2520Republic%2520of%2520Moldova%2520-%2520Independence%2520and%2520impartiality%2520of%2520the%2520National%2520Judicial%2520Service%2520Commission%2520.pdf&ved=2ahUKEwj2kf-QzZqTAxXezgIHHTisDYMQFnoECCAQAQ&usg=AOvVaw28Pqyny5Q1qX147PAbY0yd ); Hoge Raad publiceert weer 150 oude arresten; in totaal al 1625 oude arresten online te vinden (Hoge Raad, 9-1-2026, https://www.hogeraad.nl/actueel/nieuwsoverzicht/2026/januari/hoge-raad-publiceert-weer-150-oude-arresten-totaal-1625-oude-arresten/ ); Gezag van gewijsde parallelarrest ontneemt belang aan cassatieberoep (Sikke Kingma voor Pels Rijcken, 13-12-2011, https://cassatieblog.nl/proces-en-beslagrecht/gezag-van-gewijsde-parallelarrest-ontneemt-belang-aan-cassatieberoep/ ); Scheiding kerk en staat en arbeidsrecht (Hanneke Arnoldus voor Pels Rijcken, 28-10-2019, https://cassatieblog.nl/arbeidsrecht/scheiding-kerk-en-staat-en-arbeidsrecht/ ).
