Skip to content

De Wereld Staat Stil

Kasper en Michiel zetten de rem op DWDD en stellen vast wat er eigenlijk wordt gezegd.
Fragmenten: De Wereld Draait Door, 7 december 2011. (Voor de volledige uitzending van 7 december, klik hier. Voor het eerste bezoek van Studio Job, klik hier.)

16 commentaren

  1. Beegden schreef:

    Goede en heel grappige analyse van de uitzending. Ik had zelf nog niet zo kritisch geluisterd.

    De uitspraken van Job Smeets zelf vind ik ook niet sterk. Een dag eerder in de uitzending dekt hij zich in de eerste minuut van het gesprek in door te zeggen dat hij ‘niet per se zou willen zeggen’ dat het hekwerk aan een concentratiekamp doet denken. Daarmee ondermijnt hij zijn eigen keuze voor dit icoon.
    Hij zegt dat hij fundamentele vragen wil stellen. Maar als hij vervolgens zijn werkwijze beschrijft, valt hij door de mand. Hij gaat ‘onderzoeken, graven, en dan kom je al snel uit bij..’.
    Wat voor korte zoektocht is dat dan geweest? Hij graaft niet, hij blijft aan de oppervlakte.

    Afijn, ik kijk uit naar het volgende filmpje!

    vrijdag 30 augustus 2013, om 21:09 | Permalink
  2. Marco Raaphorst schreef:

    genoton en heel raak!

    dinsdag 3 september 2013, om 16:43 | Permalink
  3. Tom van Nuenen schreef:

    Mooie analyse, heren. Opvallend overigens dat jullie hier de autonome kunstenaar verdedigen, terwijl de tekstschrijvers in vorige afleveringen juist kritiek te verduren kregen als zij zich achter hun autonomie (de ‘dichterlijke vrijheid’) leken te verschuilen. En waar jullie voorheen de letterlijke betekenissen en referenties van songteksten uitplozen (‘de muur van mijn gedachten’, ‘Kronenburg Park’) veroordelen jullie nu de wijze waarop Van Nieuwkerk iets soortgelijks doet (‘dat is van Buchenwald’). Zo bezien is De Snijtafel, net als DWDD, onderdeel van de neiging om de extra-literaire verwijzingen van een kunstobject voorop te stellen.

    woensdag 4 september 2013, om 13:33 | Permalink
  4. Kasper schreef:

    Beste Tom,

    je noemt onze bespreking een mooie analyse, maar vervolgens stel je De snijtafel gelijk aan De Wereld Draait Door, wat een grotere belediging is dan je zelf lijkt te beseffen. De snijtafel oefent kritiek uit, geen censuur. De snijtafel valt niet de vrijheid van kunstenaars aan, maar bekritiseert datgene wat ze met hun vrijheid gedaan hebben. Iets wezenlijk anders, lijkt mij.

    We veroordelen niet dat De Wereld Draait Door de werken van Studio Job in verband brengt met de Holocaust. We veroordelen wel de onzuivere, overdreven manier waarop dat gebeurt en bovenal het feit dat dit verband vervolgens wordt gebruikt om de kunstenaar het zwijgen op te leggen.

    vrijdag 13 september 2013, om 23:22 | Permalink
  5. Hein de Graaf schreef:

    Scherpe analyse! Maar Beegden heeft gelijk: ook de kunstenaar verdiend meer kritiek. Waarom zat hij daar eigenlijk voor de tweede keer wetende wat hem te wachten stond? Ik ben een fan van DWDD, maar alleen als Matthijs faciliteert en niet als hij manipuleert. Daar is hij helaas ook erg goed in…

    zondag 8 september 2013, om 09:33 | Permalink
  6. Olav schreef:

    Dank heren. Scherp fileerwerk en mooi om naar te kijken.
    Eén opmerking in de marge: volgens mij zegt Tracy Metz niet ‘en meteen een vignetje op Twitter’ maar ‘en meteen van jetje op Twitter’.

    vrijdag 13 september 2013, om 11:38 | Permalink
  7. Tom schreef:

    Hoi Kasper,

    Wees niet beledigd – je mag mijn vergelijking best met een korrel zout nemen. Dat het verontwaardigde, Gutmenscherige DWDD-toontje symptomatisch is voor de manier waarop er (zelfs aan linkse tafels) tegen subversieve kunst wordt aangekeken, is een verdomd rake constatering. Vandaar die pluim.

    Edoch: jullie gebruikelijke retoriek, waarbij je de artiest betekenissen in de mond legt, vertoont gelijkenissen met de strategie die DWDD hier toepast. Natuurlijk, bij jullie is de kritiek minder gepolitiseerd. Maar ik denk dat de DWDD-redactie ook zou stellen dat ze de vrijheid van Studio Job an sich niet betwist, maar de wat gemakzuchtige invulling ervan. Het verschil tussen kritiek en censuur lijkt me in dat geval vooral een kwestie van machtsverschil.

    maandag 23 september 2013, om 22:57 | Permalink
  8. Marcel schreef:

    Beste Tom,

    Er bestaat een duidelijk verschil tussen deze heren die de letterlijke betekenis van Kronenburg Park analyseren en Matthijs van Nieuwkerk die wijst op de referent van de tekst op het hekwerk van deze meneer. Dezelfde vorm impliceert niet dezelfde functie – de biologie heeft dat in 17e eeuw al ondervonden en in de retorica en vertelkunde is dat niet anders. De heren Lieuwma en Jansen wijzen op de narcistische inhoud van een liedje, waar menigeen niet de moeite neemt om even bij stil te staan (het toch gewoon een leuk liedje). Zij politiceren juist wel: Frank Boeijen plaatst zich buiten de polis door zijn morele superioriteit te bezingen – zonder gêne. Ze leggen hem geen betekenissen in de mond: ze analyseren simpelweg wat hij zingt, maar waar niemand ooit naar luistert. Matthijs van Nieuwkerk doet iets totaal anders: hij neemt een teken uit een kunstwerk en maakt van een deel een geheel: dit hele kunstwerk is de poort van Buchenwald – that’s it. Hij vergeet voor het gemak dat het een gebruiksvoorwerp is, dat het een hek is, dat de tekst vertaald is naar het latijn, waardoor het een verkapte referentie is en dus pas in tweede instantie refereert aan buchenwald en in eerste instantie aan een architectonische traditie, waarin latijnse spreuken worden gebruikt, etc. etc.. Hij trekt het – kortom – uit zijn verband. Wat hij hiermee doet is niet politiseren: het werk is op zich al politiek. Hij populariseert het werk: hij reduceert het tot een makkelijk behapbare, enkelvoudige betekenis, die hij vervolgens laat neersabelen door zijn gasten.

    Vervolgens: de heren hier verdedigen niet ‘de autonome kunstenaar’, ze verdedigen ‘deze autonome kunstenaar’. Niet universeel, maar concreet. Ze verdedigen niet het Idee autonome kunstenaar. Dat is een idee wanneer het op een bepaalde manier wordt gebruikt om van te kotsen is en dat hebben ze eerder dan ook al laten zien. Deze kunstenaar ‘verschuilt’ zich niet achter autonomie. Een aspect van zijn werk wordt uit zijn verband gerukt, als enkelvoudige, loze betekenis van het werk geponeerd en daar moet hij zich voor verdedigen.

    En wat je dan verder van het werk van studio Job vindt, ja.. dat is een heel andere zaak. Maar dan moet je het werk wel serieus nemen. Het werk schreeuwt niet: SHOAH, SHOAH! gewoon om het schreeuwen. Het zit verborgen in een context die interpretatie niet vanzelfsprekend maakt: de openbare ruimte vraagt niet om interpretatie, dus wanneer de interpretatie zich aandient is dat opmerkelijk en dus een kunstzinnige functie, doordat in een concrete situatie een bepaalde symboliek wordt geïntroduceerd. Is die symboliek wat eenzijdig? Ja, wellicht. Maar is het een makkelijke publiciteitsstunt? Nou, nee. Alles behalve. Het feit dat het een publieke kwestie wordt geeft alleen maar aan dat de shoah iets is dat in de openbare ruimte niet welkom is, er mag niet over worden gesproken, gedacht of aan gerefereerd, daar zijn de monumenten al voor. Plaats het in een hoekje, demoniseer het en ieder die eraan refereert is verdacht. Op die manier heeft niemand iets van de tweede wereldoorlog geleerd. Want het is zo gruwelijk, zo buitengewoon, zo onmenselijk, dat de vrije mens van nu er niet mee geconfronteerd mag worden, ons gedrag er niet mee vergeleken mag worden, en er in de openbare ruimte zeker niet verkapt aan gerefereerd mag worden.

    woensdag 25 september 2013, om 16:07 | Permalink
  9. Evert Wouters schreef:

    Fijn jongens, eindelijk eens kritisch kijkers! Godallemachtig wat een zeldzaamheid begint dat te worden. Ga zo door. Svp gaarne ook een kritische blik richting hystericus Jasper Krabbe. (om misselijk van te worden: wat een ijdeltuiterij. Hij wint het van zijn vader..en dat wil wat zeggen)

    zaterdag 2 november 2013, om 23:07 | Permalink
  10. Eva en Johanna schreef:

    Hallo Kasper,

    Wij wilden kwijt dat we erg genoten hebben van jullie analyse op de uitzending van de wereld draait door. We zijn benieuwd naar jullie volgende kritische analyse van programma’s.

    Groetjes Johanna en Eva

    zaterdag 9 november 2013, om 20:41 | Permalink
  11. Erik schreef:

    Prachtig. Ga zo door. De essentie (h)eerlijk blootgelegd. Wat een genot.

    woensdag 4 december 2013, om 19:17 | Permalink
  12. paul schreef:

    Ik kreeg echt goede zin van jullie bijdrage; er zijn nog jonge mensen die kritisch kunnen denken en dat ook heel sterk vorm weten te geven.
    Ik erger me al vanaf het begin aan het jonges-onder-elkaar sfeertje en het onzindelijke denken en slaafse groepsdenken dat het programma propageert.
    De linkse Telegraaf. En dat verzwakt het progressieve denken ernstig!
    Ik hoop dat jullie het programma vaker op de korrel zullen nemen en er niet in op gaan treden…

    dinsdag 28 januari 2014, om 16:15 | Permalink
  13. René schreef:

    Dit is echt jullie meest briljante ontleding tot nog toe.

    Die liedjes-analyses zijn ook goed, maar die hebben een klein mankement: jullie laten dan wel zien dat de teksten niet bestand zijn tegen “close reading”, maar jullie beargumenteren nauwelijks dat ze dat zouden móeten zijn.

    Daarentegen is iedereen het erover eens dat een programma als DWDD zijn onderwerpen eerlijk en zuiver zou moeten benaderen, dat zelfs aan alle kanten pretendeert te doen, en jullie deconstructie van deze mythe is bepaald briljant. Meer hiervan, als het kan!

    maandag 17 maart 2014, om 15:55 | Permalink
  14. Luiza Barros schreef:

    Heel scherp, bedankt!

    woensdag 30 april 2014, om 11:25 | Permalink
  15. Rick schreef:

    eindelijk… top! dank heren!

    donderdag 1 mei 2014, om 09:27 | Permalink
  16. Karel schreef:

    Ontzettend en fantastisch. Jullie beschouwingen zijn de ideale basis voor een nieuw satirisch tv-programma. Werken jullie daar al aan? Wat mij betreft mag dit talent veel breder worden ingezet. Met een heel subtiel fileermesje gehakt maken van zelfingenomenheid.

    maandag 26 mei 2014, om 01:22 | Permalink